İtirilmiş dişi necə bərpa etmək olar?
Diş itirildikdə pasiyentin qarşısında adətən üç əsas seçim olur: implant, körpü protez və çıxan protez. Hər üçünün öz göstərişləri, üstünlükləri və məhdudiyyətləri var. Düzgün seçim yalnız pasiyentin ağız vəziyyətinə, sümük həcminə, itirilmiş dişlərin sayına və ümumi sağlamlığına əsasən edilə bilər.
Aşağıda üç üsulu praktik baxımdan müqayisə edirik.
1. Diş implantı
İmplant çənə sümüyünə yerləşdirilən titan vintdir. O, itirilmiş dişin kökünü əvəz edir, üzərinə isə protez diş (kron) bərkidilir.
Üstünlükləri:
- qonşu sağlam dişlərə toxunulmur — onları yonmağa ehtiyac qalmır;
- çeynəmə yükü sümüyə ötürülür, bu da sümük əriməsini ləngidir;
- düzgün qulluqla uzun illər istifadə oluna bilər;
- təbii dişə ən yaxın estetika və funksiya təmin edir.
Nəzərə alınmalı məqamlar: cərrahi müdaxilə tələb olunur, sümüyün sağalması üçün vaxt lazımdır və kifayət qədər sümük həcmi olmalıdır. Sümük azdırsa, əvvəlcədən augmentasiya və ya sinus lift tələb oluna bilər.
2. Körpü protez
Körpü protezdə itirilmiş dişin iki tərəfindəki dişlər dayaq kimi istifadə olunur: onlar yonulur və üzərlərinə birləşdirilmiş konstruksiya bərkidilir.
Üstünlükləri:
- nisbətən qısa müddətdə hazırlanır;
- cərrahi əməliyyat tələb etmir;
- sümük çatışmazlığı olan hallarda tətbiq oluna bilər.
Nəzərə alınmalı məqamlar: ən mühüm çatışmazlıq odur ki, sağlam qonşu dişlər yonulur — bu, geri qaytarılmayan bir addımdır. Bundan başqa, itirilmiş dişin altındakı sümük yük almadığı üçün əriməyə davam edir və illər sonra körpünün altında boşluq görünə bilər.
3. Çıxan protez
Çıxan protez pasiyentin özünün taxıb-çıxara bildiyi konstruksiyadır. Bir neçə dişin və ya bütün dişlərin itirildiyi hallarda tətbiq olunur.
Üstünlükləri:
- ən əlçatan həll variantıdır;
- cərrahi müdaxilə tələb etmir;
- çox sayda dişin itirildiyi hallarda da tətbiq oluna bilər.
Nəzərə alınmalı məqamlar: sabitlik baxımından ən zəif variantdır. Protez danışıq və yemək zamanı sürüşə bilər, damağa təzyiq göstərə bilər və vərdiş etmək müddət tələb edir. Sümük yük almadığı üçün ərimə davam edir, buna görə də protezin vaxtaşırı uyğunlaşdırılması lazım gəlir.
Hansı halda hansı üsul?
Ümumi olaraq belə demək olar:
- Tək diş əskikliyi, qonşu dişlər sağlamdır — implant çox vaxt ən məqsədəuyğun seçimdir, çünki sağlam dişlərə toxunulmur.
- Qonşu dişlər onsuz da protez tələb edir — körpü protez məntiqli variant ola bilər.
- Bir neçə dişin itirilməsi — implant üzərində körpü ilə az sayda implantla geniş sahə bərpa oluna bilər.
- Tam dişsizlik — All-on-4 və ya All-on-6 kimi implant dəstəkli sabit həllər, yaxud implantla sabitlənən çıxan protez nəzərdən keçirilir.
Uzunmüddətli baxış
Seçim edərkən yalnız ilkin dəyərə deyil, uzunmüddətli nəticəyə baxmaq vacibdir. Körpü və çıxan protez daha sürətli həll təklif etsə də, sümük əriməsinin qarşısını almır və zamanla təkrar müdaxilə tələb edə bilər. İmplant isə daha uzun hazırlıq tələb etməklə yanaşı, sümüyü qoruyan yeganə variantdır.
Ən doğru qərar müayinə, tomoqrafiya və həkimlə müzakirə nəticəsində verilir. Vəziyyətinizi qiymətləndirmək və uyğun variantı müəyyən etmək üçün əlaqə saxlaya bilərsiniz.